Σε πρόσφατη μελέτη της, η επιστημονική ομάδα του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Πορτλαντ διαπίστωσε ότι οι ατμοποιητές που χρησιμοποιούνται για να θερμαίνουν τα υγρά που περιέχουν νικοτίνη παράγουν έναν τύπο φορμαλδεΰδης η οποία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου έως και 15 φορές περισσότερο σε σχέση με τα συμβατικά τσιγάρα. Μετά την αρχική απορία γύρω από την μεθοδολογία και την εγκυρότητα της εν λόγω μελέτης που ευτυχώς δεν κατάφερε να πανικοβάλλει την καλά ενημερωμένη κοινότητα των ατμιστών, ακολούθησε η επιστημονική κατάρριψη της μελέτης. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα έγραψε στο προσωπικό του ιστολόγιο ο Κωνσταντίνος Φαρσαλινός, Καρδιολόγος, ερευνητής στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο και στο Medical Imaging Research Center του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Gathuisberg στο Leuven του Βελγίου.

 

Η ΠΡΩΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΦΑΡΣΑΛΙΝΟΥ

Screen Shot 2015-01-23 at 7.31.39 p

Τα παραπλανητικά αποτελέσματα των μετρήσεων φορμαλδεΰδης στις εκπομπές ατμού του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Η διαφορά μεταξύ εργαστηριακών πειραμάτων και της πραγματικής έκθεσης σε ατμιστές.

Από το http://www.ecigarette-research.com/web/index.php/2013-04-07-09-50-07/2015/191-form-nejm

Mία νέα τάση διαφαίνεται στην επιστημονική κοινότητα που ερευνά το ηλεκτρονικό τσιγάρο όσον αφορά στην χρήση συσκευών μεταβλητής ισχύος ρεύματος (wattage) και τάσης (volts):  η εφαρμογή υψηλής ενέργειας σε έναν ατμοποιητή και η μετέπειτα μέτρηση αλδεϋδών (κυρίως φορμαλδεΰδη) που εκλύεται στις εκπομπές ατμού (ατμός). Η ιστορία αυτή άρχισε νωρίτερα πέρυσι, συνεχίστηκε πρόσφατα με μία Ιαπωνική έρευνα και τώρα συνεχίζεται με μία έρευνα που δημοσιεύτηκε στο New England Journal of Medicine.

Αυτή την φορά, ερευνητές έκαναν χρήση συσκευής μεταβαλλόμενης τάσης και εφάρμοσαν 3.3 και 5.0 volts σε έναν (άγνωστο) ατμοποιητή για 4 δευτερόλεπτα ανά εισπνοή. Με τάση 3.3 volts δεν βρήκαν φορμαλδεΰδη, ενώ στα 5.0 volts βρήκαν φορμαλδεΰδη σε ποσότητα έως και 15 φορές μεγαλύτερη από αυτή του παραδοσιακού τσιγάρου. Αλλά σε αυτή την έρευνα υπάρχουν σοβαρά και μεγάλα προβλήματα.

Πρώτον, οι ερευνητές δεν βρήκαν φορμαλδεΰδη αλλά ημιακετάλες φορμαλδεΰδης. Πρόκεται για έναν συνδυασμό φορμαλδεΰδης και αλκοολών (formaldehyde-propylene glycol ή formaldehyde-glycerol). Οι συγγραφείς χαρακτήρισαν αυτές τις ημιακετάλες ως παράγοντες αποδέσμευσης φορμαλδεΰδης, αναφερόμενοι σε μία μελέτη που αξιολογούσε την εξ’επαφής δερματίτιδα από τέτοια στοιχεία.

Παρόλα αυτά, ρίχνοντας μια πιο προσεκτική ματιά στην εν λόγω μελέτη καθίσταται ξεκάθαρο ότι αυτοί οι παράγοντες αποδέσμευσης φορμαλδεΰδης δεν έχουν καμία σχέση με τις ημιακετάλες φορμαλδεΰδης που βρέθηκαν στις εκπομπές ατμού του ηλεκτρονικού τσιγάρου. Επιπλέον, δεν υπάρχει απολύτως καμία ένδειξη ότι οι ημιακετάλες είναι τοξικές ή καρκινογόνες ουσίες. Για του λόγου το αληθές, υπάρχει πιθανότητα ο σχηματισμός των ημιακετάλων να προστατεύει από βλάβες που προκαλεί η φορμαλδεΰδη. Παρόλα αυτά, οι συγγραφείς εξίσωσαν το ρίσκο με αυτό της φορμαλδεΰδης και υπολόγισαν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.

Όμως υπάρχουν πολλά ακόμα προβλήματα σε αυτήν την μελέτη. Οι συγγραφείς δεν συνειδητοποίησαν ότι τα επίπεδα τάσης του ρεύματος, τα volts δηλαδή, δεν παρέχουν πληροφορίες για το θερμικό φορτίο μίας συσκευής ηλεκτρονικού τσιγάρου. Φαίνεται ότι τόσο στους ερευνητές όσο και στους αξιολογητές που αξιολόγησαν και ενέκριναν την μελέτη προς δημοσίευση, διέφυγε το γεγονός ότι η ενέργεια μετριέται σε watts. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν ξέρουμε πόσα watts τελικά εφαρμόστηκαν στον ατμοποιητή. Εντούτοις, υπάρχει ένας τρόπος να το εκτιμήσουμε χονδρικά, μέσω των πληροφοριών που παρέχει η κατανάλωση υγρού αναπλήρωσης ανά εισπνοή.

Οι συγγραφείς αναφέρουν ότι 5mg υγρού καταναλώθηκαν στα 3.3 volts. Με βάση [προηγούμενες] μετρήσεις που έχω κάνει η κατανάλωση αυτή παρατηρείται στα 6-7 watts και με εισπνοές διάρκειας 4 δευτερολέπτων. Έτσι, η αντίσταση του ατμοποιητή είναι μάλλον 1.6-1.8 ohms. Αυτό σημαίνει ότι στα 5 volts η ενέργεια ήταν περίπου 14-16 watts. Αυτή είναι εξαιρετικά υψηλή τιμή για τους περισσότερους εμπορικά διαθέσιμους ατμοποιητές (με εξαίρεση ορισμένους επισκευάσιμους που μπορεί και να άντεχαν τέτοιου είδους επίπεδα watt). Επομένως, είναι κάτι παραπάνω από πασιφανές για μία ακόμη φορά ότι ο ατμοποιητής είχε υπερθερμανθεί, οδηγώντας με την σειρά του σε υψηλά επίπεδα παραγωγής φορμαλδεΰδης. Αυτό που οι συγγραφείς αγνοούν είναι ότι αυτές οι συνθήκες [μέτρησης] που ευρέως αναφέρονται ως dry-puff phenomenon (το φαινομενο εξηγείται λεπτομερώς σε μία από τις δημοσιευμένες μελέτες μου) εντοπίζεται πολύ εύκολα από τους ατμιστές.

Στην πραγματικότητα, η υπερθέρμανση δημιουργεί μία απαίσια γεύση που κανένας ατμιστής δεν μπορεί να υπομείνει. Αποτέλεσμα είναι κανένας ατμιστής να μην χρησιμοποιεί το ηλεκτρονικό τσιγάρο υπό αυτές τις συνθήκες και επομένως ποτέ να μην εκτίθεται σε παρόμοια επίπεδα φορμαλδεΰδης. Η έρευνα που δημοσιεύεται στο New England Journal of Medicine μοιάζει με την ανακάλυψη καρκινογόνων ουσιών σε μία καμένη ή απανθρακωμένη μπριζόλα που κανείς δεν υπήρχε περίπτωση [έτσι και αλλιώς] να καταναλώσει. Προφανώς και τα αποτελέσματα είναι αληθή, πλην όμως κανείς δεν υπήρχε περίπτωση να εκτεθεί σε παρόμοια επίπεδα σαν αυτά που βρέθηκαν.

Εκφράζω την ανησυχία για το ότι πολύ συχνά αναμένεται να έρθουμε αντιμέτωποι με τέτοιες ιστορίες. Η επιστημονική κοινότητα πρέπει να καταλάβει ότι συσκευές μεταβαλλόμενης ισχύος ρεύματος δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε οποιαδήποτε ισχύ με οποιονδήποτε διαθέσιμο ατμοποιητή. Ακόμα και σε έναν αρχάριο χρήστη, η απαίσια γεύση καμένου που προκαλεί το φαινόμενο “dry puff” είναι ανυπόφορη. Θα συμβούλευα τους επιστήμονες να δοκιμάσουν από μόνοι τους ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο υπό συνθήκες “dry puff” (είναι πολύ απλό, χρησιμοποιήστε ένα ατμοποιητή χωρίς αρκετό υγρό αναπλήρωσης) για να δουν τα αποτελέσματα από μόνοι τους. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ εύκολο να παράγει κανείς όσο αλδεΰδη επιθυμεί μέσα στο εργαστήριο με μία συσκευή ηλεκτρονικού τσιγάρου. Εντούτοις, αυτή η διαδικασία δεν έχει καμία σχέση με την έκθεση που προκαλεί η χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου στην πραγματικότητα.

Η ομάδα μας δουλεύει αυτή την περίοδο για τον εντοπισμό της θερμοκρασίας στην οποία δημιουργείται το φαινόμενο του “dry puff” και αξιολογεί τα επίπεδα αλδεϋδών που εκλύονται σε αυτές τις θερμοκρασίες καθώς και σε θερμοκρασίες που αντιστοιχούν στο συμβατικό άτμισμα. Τα αποτελέσματα αυτά θα είναι διαθέσιμα σε μερικούς μήνες και ελπίζουμε ότι θα βάλουν ένα τέλος σε αυτήν την σπέκουλα. Mέχρι τότε, όλοι θα πρέπει να καταλάβουν ότι η μέτρηση των αλδεϋδών σε εκπομπές ατμού ηλεκτρονικού τσιγάρου σε εργαστηριακό περιβάλλον μπορεί να είναι παραπλανητική και δεν συνδέεται αναγκαστικά με την πραγματική έκθεση των ατμιστών στα εν λόγω επίπεδα.

 

 

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ Κ. ΦΑΡΣΑΛΙΝΟΥ

Screen Shot 2015-01-23 at 7.32.55 p

Διασταυρωμένο: Τα επίπεδα φορμαλδεΰδης που βρέθηκαν στην μελέτη του NEJM σχετίζονται με συνθήκες του φαινομένου “dry puff”

Από το http://www.ecigarette-research.com/web/index.php/2013-04-07-09-50-07/2015/192-form-ver 

Όπως αναφέρθηκε και στο προηγούμενο σχόλιο μου σχετικά με τη μελέτη που αφορά τα επίπεδα φορμαλδεΰδης και δημοσιεύθηκε στο NEJM, είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ποίος ατμοποιητής χρησιμοποιήθηκε και τι επίπεδα ισχύος ρεύματος (Watts) εφαρμόστηκαν στον συγκεκριμένο ατμοποιητή, προκειμένου να καταλάβουμε αν τα σχετικά πορίσματα της μελέτης συνδέονται με την υπερθέρμανση του. Με βάση την κατανάλωση υγρού αναπλήρωσης που ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης υπολόγισα ότι στα 3.3V εφαρμόστηκε ισχύς ρεύματος περίπου 7 Watts ενώ στα 5V εφαρμόστηκαν περίπου 15-17 Watts. Φαίνεται ότι έπεσα μέσα.

Σύμφωνα με μια ανάρτηση στο Reddit, οι συγγραφείς χρησιμοποίησαν έναν ατμοποιητή τύπου CE4 (το πηνίο βρίσκεται στο πάνω μέρος του ατμοποιητή) και μια Innokin VV 3.0 μπαταρία. Ένας χρήστης του Reddit μου προώθησε την απάντηση ενός εκ των συγγραφέων της μελέτης και έτσι έχω πλέον εξακριβώσει τόσο το περιεχόμενο της απάντησης όσο και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιήθηκε (έχω επίσης στείλει και ο ίδιος e-mail στους συγγραφείς και περιμένω την απάντηση τους). Οι υπολογισμοί που έκανα στο προηγούμενο σχόλιο μου σχετικά με την πιθανότητα υπερθέρμανσης του εξοπλισμού επαληθεύτηκαν πλήρως, ενώ έπεσα πολύ κοντά και στους υπολογισμούς μου για την ισχύ του ρεύματος (Watts) που εφαρμόστηκε στον ατμοποιητή.

Θα πρέπει καταρχάς να πω ότι έχω προσωπική ερευνητική εμπειρία από την χρήση ατμοποιητών που έχουν το πηνίο τους στο πάνω τους μέρος (top coil). Προσπάθησα να κάνω χρήση ενός παρόμοιου ατμοποιητή στην έρευνα μου που αξιολόγησε τα επίπεδα πλάσματος νικοτίνης από την χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου. Σε αυτή την μελέτη, χρησιμοποιήσαμε μία μπαταρία EVIC στα 9 Watts. Δυστυχώς κατέστη αδύνατο για τους περισσότερους ατμιστές να χρησιμοποιήσουν τον top coil ατμοποιητή και να ατμίσουν στις ρυθμίσεις της προτίμησής τους, εξαιτίας της καμένης γεύσης dry puff που δεν μπορούσαν να υπομείνουν. Μόνο μία μικρή μειοψηφία που εισέπνευσε πολύ μικρές δόσεις ατμού μπόρεσε να χρησιμοποιήσει από αυτόν τον ατμοποιητή στα 9 Watts. Έτσι χρειάστηκε να αντικαταστήσω τον ατμοποιητή με έναν EVOD με πηνίο στο κάτω μέρος του ατμοποιητή (bottom coil) που δούλευε αρκετά καλά στα 9 Watts. Πράγματι, η μέση διάρκεια της κάθε εισπνοής των συμμετεχόντων ήταν 3.5 δευτερόλεπτα Έτσι, ο ατμοποιητής top coil στα 9 Watts υπερθερμάνθηκε με διάρκεια εισπνοής μικρότερη των 4 δευτερολέπτων που χρησιμοποιήθηκε στην μελέτη NEJM. Aυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ένας ατμοποιητής αποδείχτηκε ανεπαρκής και δημιούργησε το φαινόμενο “dry puff” που προφανώς και εντοπίστηκε αμέσως από τους ατμιστές. Στην τοπογραφική μας μελέτη ατμίσματος υπογράμμισα συγκεκριμένα: αρχικά ο σκοπός μας ήταν να τεστάρουμε ένα άλλον ατμοποιητή (“eGo-C”, Joyetech). Παρόλα αυτά, μερικοί χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου διαπίστωσαν υπερθέρμανση του ατμοποιητή και ένα φαινόμενο που είναι ευρέως γνωστό ως “dry puff” (απαίσια γεύση καμένου που δημιουργείται από την ανεπαρκή διοχέτευση υγρού αναπλήρωσης στην αντίσταση με αποτέλεσμα ο ρυθμός εξάτμισης να είναι μεγαλύτερος από την παροχή υγρού). Για να αποφύγουν τα φαινόμενο [οι χρήστες] έπρεπε να μειώσουν την διάρκεια της εισπνοής και να αυξήσουν το μεσοδιάστημα μεταξύ των εισπνοών. Σε συνέχεια των παραπάνω δεδομένων, το eGo-C αντικαταστάθηκε με το “Epsilon” και ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να ξαναέρθουν για νέες μετρήσεις με τον νέο ατμοποιητή. Όλες οι μετρήσεις με το eGo-C απερρίφθησαν. Οι συγγραφείς της έρευνας NEJM έπρεπε να είχαν διαβάσει την μελέτη μας και έπρεπε να γνωρίζουν την ύπαρξη αυτού του φαινομένου [dry puff].

Σύμφωνα με την ανάρτηση του Reddit και το email των συγγραφέων, ο ατμοποιητής είχε αντίσταση 2.1 Ohms. Αυτό σημαίνει ότι στα 3.3V η ενέργεια που απελευθερώθηκε ήταν περίπου 5.5 Watts και στα 5V ήταν 12 Wattts. Είναι πασιφανές ότι τα ευρήματα πολύ υψηλών επιπέδων φορμαλδεΰδης είναι αποτέλεσμα της υπερθέρμανσης. Η έλλειψη εμπειρίας με τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και η απουσία επαφής με τους ατμιστές μπορούν να οδηγήσουν σε τέτοια λανθασμένα και εξωφρενικά αποτελέσματα που με την σειρά τους, μπορεί να δημιουργήσουν σύγχυση και κακή πληροφόρηση τόσο στην επιστημονική κοινότητα και μεταξύ νέων και παλιών ατμιστών. Τέλος, είναι επίσης πολύ σημαντικό κάθε μελέτη γύρω από το ηλεκτρονικό τσιγάρο να αναφέρει αναλυτικά τον εξοπλισμό που χρησιμοποιήθηκε.